آموزش زبان انگلیسی به کودکان همیشه به کلاس، کتاب و برنامههای آموزشی پیچیده نیاز ندارد. بسیاری از والدین تصور میکنند برای یادگیری زبان باید زمان مشخصی را در طول روز به آموزش اختصاص دهند؛ در حالی که میتوان از موقعیتهای ساده و روزمره برای آشنا کردن کودک با زبان جدید استفاده کرد.
از مسیر رفتوآمد به مهدکودک گرفته تا خرید روزانه، بازی کردن و آماده کردن غذا، فرصتهای زیادی برای یادگیری زبان وجود دارد. نکته مهم این است که کودک بدون احساس فشار و اجبار، زبان را در موقعیتهای واقعی بشنود و بهتدریج از آن استفاده کند. در ادامه، 10 روش ساده و کاربردی برای آموزش زبان به کودکان از سنین پایین را معرفی میکنیم که میتوانید بهراحتی در برنامه روزانه خود قرار دهید.
1. در مسیر رفتوآمد با کودک انگلیسی تمرین کنید
یکی از بهترین فرصتها برای آموزش زبان به کودک، زمانی است که در ماشین یا وسایل نقلیه هستید. در این موقعیت میتوانید توجه کودک را به محیط اطراف جلب کنید و نام اشیای مختلف را به زبان انگلیسی بگویید. برای مثال، هنگام دیدن یک ماشین قرمز بگویید:
- Red car
- Big bus
- Green tree
- Blue sky
اگر کودک در حال یادگیری رنگهاست، از او بخواهید رنگ ماشینها یا ساختمانهای اطراف را به انگلیسی بیان کند. همچنین میتوانید درباره حیوانات، وسایل نقلیه و چیزهایی که در مسیر میبینید صحبت کنید. این فعالیت ساده باعث میشود کودک واژهها را در ارتباط با محیط واقعی یاد بگیرد و به خاطر بسپارد.
2. خرید روزانه را به یک فعالیت آموزشی تبدیل کنید
فروشگاه و سوپرمارکت محیط مناسبی برای آموزش لغات انگلیسی به کودکان هستند. در این مکانها میتوانید نام خوراکیها، میوهها، سبزیجات و وسایل مختلف را به زبان انگلیسی به کودک آموزش دهید. برای مثال، هنگام خرید یک سیب بگویید:
«Look! This is an apple.»
سپس از کودک بخواهید نام میوههای دیگر را به انگلیسی بگوید. حتی میتوانید یک بازی کوچک ترتیب دهید و از او بخواهید چند خوراکی با یک حرف مشخص پیدا کند. برای تقویت دایره لغات، از کودک بخواهید محصولات را بر اساس دستهبندیهای مختلف مانند میوهها، سبزیجات یا لبنیات مرتب کند. این روش علاوه بر آموزش زبان، به تقویت مهارت دستهبندی و شناخت محیط نیز کمک میکند.
3. هنگام کتاب خواندن درباره داستان صحبت کنید
کتابهای تصویری یکی از بهترین ابزارها برای آموزش زبان به کودکان هستند. تصاویر به کودک کمک میکنند معنی واژهها را بدون نیاز به ترجمه مستقیم درک کند. هنگام خواندن داستان، تنها به خواندن متن اکتفا نکنید. درباره شخصیتها، اتفاقات و تصاویر کتاب با کودک صحبت کنید. برای مثال، میتوانید سؤالهایی مانند موارد زیر بپرسید:
What is this? (این چیست؟)
Who is this? (این کیست؟)
What color is it? (چه رنگی است؟)
What happens next? (بعد چه اتفاقی میافتد؟)
اگر کودک هنوز نمیتواند به انگلیسی پاسخ دهد، اجازه دهید ابتدا با اشاره یا استفاده از کلمات ساده جواب بدهد. هدف اصلی این فعالیت، ایجاد ارتباط میان زبان و تجربههای کودک است.
4. از تصاویر کتاب برای آموزش لغات استفاده کنید
اگر کودک هنوز خواندن بلد نیست، نیازی نیست منتظر بمانید تا مهارت خواندن را یاد بگیرد. کتابهای تصویری میتوانند از همان سنین پایین برای آموزش زبان استفاده شوند. یک تصویر را به کودک نشان دهید و درباره آن صحبت کنید. برای مثال، اگر تصویر یک سگ را میبینید، میتوانید بگویید:
- Dog
- Brown dog
- The dog is running.
سپس از کودک بخواهید به اشیای مختلف اشاره کند یا نام آنها را تکرار کند. در مراحل ابتدایی، یادگیری چند واژه ساده کافی است. با افزایش توانایی کودک میتوانید جملههای طولانیتر و توصیفهای بیشتری را وارد فعالیت کنید.
5. بازی «من یک چیزی میبینم» را به انگلیسی انجام دهید
بازی معروف I Spy یکی از فعالیتهای سرگرمکننده برای یادگیری زبان انگلیسی است که میتوان آن را در خانه، ماشین یا هنگام انتظار در مکانهای مختلف انجام داد. در این بازی، یکی از افراد یک شیء را انتخاب میکند و با دادن سرنخ، از دیگران میخواهد آن را پیدا کنند. برای مثال:
“I spy something red.”
کودک باید شیئی قرمز را در محیط پیدا کند.
برای سادهتر شدن بازی میتوانید از رنگها و اندازهها استفاده کنید. در مراحل پیشرفتهتر، سرنخهای مربوط به شکل، کاربرد یا محل قرارگیری اشیا را نیز به بازی اضافه کنید. این فعالیت به تقویت دایره لغات، قدرت مشاهده و درک جملات انگلیسی کمک میکند.
6. کلمات انگلیسی را در قالب بازی تکرار کنید
تکرار یکی از بخشهای مهم یادگیری زبان است، اما اگر کودک مجبور شود یک کلمه را بارها و بارها تکرار کند، ممکن است علاقه خود را از دست بدهد. بهتر است تکرار لغات را به شکل بازی انجام دهید. برای مثال، چند کارت تصویری آماده کنید و نام هر تصویر را به انگلیسی بگویید. سپس از کودک بخواهید کارت مناسب را پیدا کند. همچنین میتوانید در زمان توقفهای کوتاه روزانه، چند واژه ساده را مرور کنید. اگر کودک در حال یادگیری کلمههایی مانند Apple، Ball و Cat است، در موقعیتهای مختلف آنها را به کار ببرید تا بهمرور در ذهنش تثبیت شوند.

7. هنگام آشپزی و آماده کردن غذا انگلیسی صحبت کنید
آشپزی یکی از فعالیتهایی است که کودکان معمولاً از انجام آن لذت میبرند. مشارکت کودک در آماده کردن غذا یا میانوعده، فرصت مناسبی برای یادگیری لغات و جملههای انگلیسی فراهم میکند. در این زمان میتوانید نام مواد غذایی، وسایل آشپزخانه و مراحل آمادهسازی را به زبان انگلیسی بیان کنید. برای مثال:
- First, wash the apples.
- Next, cut the banana.
- Then, mix the ingredients.
- Finally, eat your snack!
همچنین میتوانید از کودک بخواهید نام مواد غذایی را بگوید یا رنگ و اندازه آنها را توصیف کند. این روش به کودک کمک میکند زبان را در یک فعالیت واقعی و قابل درک یاد بگیرد.
8. با دستورهای ساده انگلیسی، کودک را به حرکت وادار کنید
کودکان معمولاً به بازیهای حرکتی علاقه زیادی دارند. استفاده از دستورهای کوتاه انگلیسی میتواند یادگیری زبان را به فعالیتی پرانرژی و جذاب تبدیل کند. برای مثال، میتوانید از کودک بخواهید:
- Clap your hands.
- Jump up.
- Touch your nose.
- Turn around.
- Sit down.
در ابتدا بهتر است از دستورهای ساده و یکمرحلهای استفاده کنید. وقتی کودک با آنها آشنا شد، میتوانید دستورهای چندمرحلهای را به کار ببرید. برای مثال:
“Clap your hands, jump and touch your nose!”
همچنین بازیهایی مانند Simon Says میتوانند برای تمرین درک جملات و یادگیری افعال انگلیسی بسیار مفید باشند.
9. مفاهیم ساده را در فعالیتهای روزمره آموزش دهید
کودکان در سنین پایین با مفاهیم مختلفی مانند بالا و پایین، داخل و خارج، بزرگ و کوچک و کم و زیاد آشنا میشوند. این مفاهیم را میتوان بهسادگی به زبان انگلیسی آموزش داد. برای مثال، هنگام بازی با اسباببازیها از عبارتهای زیر استفاده کنید:
Put the toy in the box.
Take the toy out.
The box is full.
The box is empty.
This ball is big.
This ball is small.
برای اینکه کودک بهتر متوجه معنی عبارتها شود، همزمان با گفتن آنها، حرکت مربوطه را انجام دهید. استفاده از اشیای واقعی و حرکات بدن باعث میشود کودک معنی کلمات را راحتتر درک کند.
10. زبان انگلیسی را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل کنید
یکی از مؤثرترین روشهای آموزش زبان به کودکان از سنین پایین، استفاده مداوم و طبیعی از زبان در طول روز است. لازم نیست تمام مکالمات شما به انگلیسی باشد. کافی است در موقعیتهای مشخص، چند عبارت ساده و تکرارشونده را به زبان انگلیسی بیان کنید. برای مثال، هنگام صبحانه:
“Good morning!”
هنگام پوشیدن لباس:
“Put on your shoes.”
هنگام خواب:
“Good night!”
همچنین میتوانید از آهنگهای کودکانه، داستانهای کوتاه و برنامههای آموزشی متناسب با سن کودک استفاده کنید. هرچه کودک بیشتر در معرض زبان قرار بگیرد و فرصت استفاده از آن را داشته باشد، یادگیری برایش طبیعیتر خواهد شد.
آموزش زبان به کودکان از سنین پایین، بیش از هر چیز به صبر، استمرار و ایجاد تجربههای لذتبخش نیاز دارد. والدین میتوانند بدون اختصاص زمان زیاد یا تهیه ابزارهای پیچیده، از فعالیتهای روزمره برای تقویت مهارتهای زبانی کودک استفاده کنند. بازی کردن، کتاب خواندن، خرید، آشپزی و حتی مسیر رفتوآمد، همگی فرصتهایی برای یادگیری زبان انگلیسی هستند. به یاد داشته باشید که هدف در سالهای ابتدایی، ایجاد علاقه به زبان و آشنایی تدریجی با واژهها و عبارتهای ساده است. بهتر است کودک را به صحبت کردن تشویق کنید، اما برای پاسخ دادن یا تلفظ صحیح کلمات تحت فشار قرار ندهید. وقتی یادگیری زبان با بازی و تجربههای شیرین همراه باشد، کودک با علاقه بیشتری آن را دنبال میکند و زبان به بخشی طبیعی از زندگی او تبدیل میشود.
منبع: team4kids، learningmole
